بیماری چربی خون چیست؟

26 جولای 2021

بیماری چربی خون چیست؟

بیماری چربی خون چیست؟ به بالا رفتن کلسترول یا تر‌ی‌گلیسرید در خون که در اثر مصرف مواد غذایی بیش از میزان موردنیاز یا هنگام بروز اختلال در سوخت و ساز چربی افزایش می‌یابد، بیماری چربی خون گفته می‌شود.

یکی از مواردی که در معاینات بدو استخدام و معاینات دوره‌ای پایش می‌شود بیماری چربی خون می‌باشد که اگر به موقع تشخیص داده شود از احتمال بروز بیماری فشار خون بالا و سکته قلبی پیشگیری می کند.

چربی خون شامل دو نوع چربی به نام‌های تری‌گلیسیرید و کلسترول می‌باشد. بدن انسان برای ساخت سلول‌های بدن و برخی از هورمون‌ها و محافظت از رشته‌های عصبی نیاز به کلسترول دارد که از دو منبع فراهم می‌شود. سلول‌های کبد اولین منبع تولیدکننده کلسترول می‌باشند و دومین منبع از طریق منابع غذایی است که روزانه مصرف می‌کنیم. اما اگر مقدار چربی خون از مقدار مورد نیاز بیشتر شود منجر به رسوب در دیواره عروق و تشکیل پلاک می‌شود. تشکیل پلاک منجر به تنگ‌شدن مسیر عبور خون در رگ‌ها و در
نتیجه افزایش خطر سکته‌های قلبی می‌شود.

کلسترول

دو نوع کلسترول وجود دارد، کلسترول نوع بد و کلسترول نوع خوب.

بیماری چربی خون/ LDL و HDL
LDL و HDL
  • کلسترول نوع بد یا LDL باعث ایجاد پلاک در دیواره عروق می‌شوند و در نتیجه احتمال حملات قلبی را افزایش می‌دهند.

مقدار LDL بایستی کمتر از ۱۰۰ باشد. مقدار ۱۶۰ و بالاتر نشانه افزایش آن می‌باشد و از ۱۹۰ بالاتر ممکن است داروهای پایین‌برنده چربی خون با دستور پزشک آغاز شود.

  • کلسترول نوع خوب یا HDL باعث خروج کلسترول از بدن و در نتیجه کاهش احتمال سکته قلبی می‌شود.

مقدار HDL باید بیشتر از ۴۰ باشد. مقدار ۶۰ و بالاتر اثر محافظتی برای جلوگیری از سکته مغزی دارد. مقدار کمتر از ۴۰ باعث افزایش بروز بیماری‌های کرونر قلبی می‌شود.

تری گلسیرید

تری‌گلسیریدها نیز نوع دیگری از چربی‌ها هستند که خطر بروز بیماری‌های کرونر قلب را افزایش می‌دهند. مقدار آن باید کمتر از ۱۵۰ باشد و بیشتر از ۱۵۰ نشانه افزایش آن می‌باشد.

عوامل بروز افزایش چربی خون

عوامل بروز چربی خون
بیماری چربی خون چیست؟
  • عوامل وارثتی
  • رژیم غذایی پر چرب، مصرف غذاهایی مانند گوشت، شیر، تخم‌مرغ، پنیر، چیپس، پفک و روغن نباتی در صورت دارا بودن مقادیر بالایی از چربی
  • بیماری‌های زمینه‌ای مثل دیابت، کم کاری غده تیروئید، نارسایی کلیه، مصرف بعضی از داروها مثل قرص‌های پیشگیری از بارداری و استروئیدها (کورتن ها)
  • زندگی کم تحرک باعث افزایش LDL و کاهش HDL می‌شود.
  • جنس؛ اختلالات چربی‌خون در مردان شایع‌تر از زنان می‌باشد. اما بعد از ۵۰ سالگی یعنی بعد از یائسگی میزان شیوع در دو جنس برابر می شود.
  • سیگار کشیدن؛ نیکوتین موجود در سیگار باعث کاهش کلسترول مفید خون و آسیب به دیواره عروق و در نتیجه چسبیده شدن چربی‌ها به این دیواره و ایجاد پلاک می‌شود.
  • استرس؛ در هنگام استرس هورمون‌هایی به نام آدرنالین در خون ترشح می‌شود که باعث صدمه به دیواره داخلی عروق و همچنین باعث افزایش چسبندگی چربی‌ها به سطح داخلی عروق می‌شوند.
  • چاقی یا اضافه‌وزن باعث کاهش فعالیت روزانه و درنتیجه افزایش سطح کلسترول بدن می‌شود.

تشخیص چربی خون در معاینات طب کار

آزمایش‌های تشخیصی شامل اندازه‌گیری تری‌گلسیرید، کلسترول، HDL و LDL می‌باشد. که گاهی در حالت ناشتا چک می‌شود که در این حالت می‌بایست ۱۲-۹ ساعت قبل از آزمایش ناشتا باشید.

افزایش چربی خون چه خطراتی دارد؟

  • تصلب شرایین (سخت شدن رگ‌ها) و در نتیجه ابتلا به فشار خون بالا
  • انسداد عروق حیاتی مثل عروق مغز و قلب و در نتیجه سکته قلبی و مغزی

افزایش چربی خون با تجمع در دیواره رگ‌ها، تنگی آن‌ها را به دنبال دارد و به همین دلیل باعث افزایش خطر ابتلا به سکته مغزی، درد قفسه سینه و گرفتگی عروق می‌شود. درمان به موقع و مناسب افزایش چربی خون، نه تنها قادر است از تنگی عروق قلبی جلوگیری کند، بلکه می‌تواند از پیشرفت آن نیز جلوگیری کرده و حتی باعث بهبود آن شود. بنابراین باعث کاهش بسیاری از خطرات و صدمات شغلی نیز خواهد شد.

از چه سنی باید چربی خون را آزمایش کنید؟

به طور کلی، عموم افراد جامعه باید از سن ۲۰سالگی نسبت به آزمایش چربی خون خود اقدام کنند. چنانچه سطح چربی خون شما طبیعی است، هر پنج سال یک بار (از سن ۲۰ سالگی به بعد) و در صورت بالا بودن چربی خون، باید هر دو تا شش ماه، یک بار چربی خون خود را آزمایش کنید. به منظور حذف اثر چربی موجود در غذا، ضروری است آزمایش چربی خون پس از ۱۲ تا ۱۴ ساعت ناشتا بودن انجام شود. این کار دقت آزمایش را افزایش می‌دهد.

اینستاگرام پراناطب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *