رینیت آلرژیک شغلی/معاینات طب کار

08 سپتامبر 2021

آلرژی شغلی

آلرژی شغلی چیست؟ به دلیل آنکه مجاری تنفسی فوقانی اولین راه ورود آلاینده‌های موجود در هوا به بدن است، میتوان چنین تصور کرد که این مجاری از یک طرف اولین خط دفاعی بدن بوده و از طرف دیگر اولین هدف این آلاینده‌ها محسوب می‌شوند. مجاری تنفسی فوقانی ممکن است علاوه بر مواد سمی با محرک‌های آنتی‌ژنیک نیز واکنش نشان داده و باعث رینیت آلرژیک شوند که در بعضی از افراد همراه با آسم دیده می‌شوند. آلرژی شغلی یکی از موارد بیماریهای شغلی تنفسی شایع است که بسیاری از افراد را در محیط‌های کاری درگیر کرده است.

رینتیت آلرزیک شغلی-طب کار پرانا

مجاری تنفسی فوقانی از سوراخ‌های بینی تا حنجره امتداد دارد و شامل بینی، سینوس‌های پارانازال، حلق و حنجره می‌باشد. این مجاری یکی از آسیب‌پذیرترین اعضای بدن در مقابل آلاینده‌های شیمیایی است، زیرا مکانیسم دفاعی آن محدود و سطح تماس آن با محیط بسیار وسیع می‌باشد.

آلرژی شغلی چگونه ایجاد می‌شود؟

آلرژن‌های محیط کار می‌توانند سبب رینوکنژنکتیویت آلرژیک شوند و غالبا در اثر مواجهه تصادفی با آلرژنهای محیط کار مثل تماس با گرده گیاهان، گل‌ها، درختان و علف‌ها در افرادی که در گلخانه‌ها یا پارک‌ها به تزئیین گیاهان می‌پردازند ایجاد می‌شود و یا ممکن است به علت مواجهه با آلرژنهای غیرمعمول در محیط‌های صنعتی نظیر تماس با تری‌ملیتیک‌ان‌هیدرید در کارگرانی که در کارخانجات لاستیک سازی کار می‌کنند ایجاد شود. حساسیت اولیه ممکن است در محیط کار و یا در خارج از محیط کار اتفاق افتد. اگر در خارج از محیط کار ایجاد شود احتمالا علت آن آلرژنهای شایع محیطی است. بنابراین رینیت آلرژی شغلی مانند افراد مبتلا به آسم شغلی ممکن است ناشی از کار بوده و یا در اثر کار تشدید یافته و عود کند.

تشخیص و درمان

مشخصه رینیت آلرژیک گرفتگی بینی، عطسه‌های فراوان، خارش بینی و چشم و ترشح رقیق و سبز رنگ از بینی است. همچنین ممکن است علائم دیگری مانند اشک‌ریزش و سردرد نیز وجود داشته باشد.

آلرژی فصلی

علائم غیرشغلی که چند هفته از سال دیده شده و سپس ناپدید می گردد و سال دیگر دوباره ظاهر می‌شود معمولا ناشی از گرده گل‌ها و گیاهان بوده و رینیت آلرژیک فصلی نام دارد.

آلرژی مزمن

رینیت آلرژیک مزمن ممکن است بطور متناوب و بدون هیچگونه برنامه ثابتی بروز کند و یا اینکه علائم آن در طول سال دائما وجود داشته باشد.رینیت آلرژیک مزمن به علت حساسیت گردوغبار خانگی، محل کار، پشم گربه، پر، اسپور قارچ، غذاها و سایر موادی که روزانه فرد با آنها تماس دارد عارض می‌شود. در افراد مبتلا به رینیت آلرژیک شغلی، رینیت مزمن تا حدودی شایعتر است. این افراد ممکن است علاوه بر آنتی‌ژنهای موجود در محیط کار به آنتی‌ژن‌های غیر محیط کار حساس شده و نسبت به محرک‌ها نیز واکنش نشان دهند که در این صورت شرایط تشخیص مشکل‌تر خواهدشد.

تشخیص
  • تشخیص رینیت آلرژی شغلی بر پایه اخذ تاریخچه، معاینه فیزیکی و تست های آزمایشگاهی استوار است. در معاینه مخاط بینی این مخاط متورم و رنگ پریده است که این حالت در شاخک‌ها محسوس‌تر است.
  • تست‌های آزمایشگاهی شامل CBC، اسمیر بینی که ائوزینوفیلی را مشخص می‌کند، افزایش IgE کل سرم و یافتن IgE اختصاصی آنتی‌ژن محیط کار توسط ELIZA یا RAST می‌باشد.
  • بسیاری از پزشکان آزمون پوستی سوزنی را بعنوان استاندارد طلایی تشخیص آلرژی در نظر می‌گیرند. از نظر تئوریک بهترین راه درمان، یافتن ماده حساسیت‌زا و حذف کامل آن از محیط بیمار است اما این کار اغلب امکان پذیر نیست. اجتناب از آلرژن مسئول یکی دیگر از روش‌های درمان است که این کار هم از لحاظ کنترل علائم نازال و هم جهت جلوگیری از پیشرفت به سمت آسم شغلی مفید است.
درمان

بهترین روش درمان برای برای رینیت آلرژیک، مصرف آنتی هیستامین سیستمیک، استروئیدهای نازال و داروهای تثبیت کننده ماست‌سل نظیر کرومولین سدیم است. برای کارگران شاغل در کارهای تولیدی و راننده‌ها که نیاز به هوشیاری بیشتری دارند باید آنتی‌هیستامین‌هایی که اثر خواب آور ندارند (مثل ترفنادین و استمیزول) تجویز شود. تاثیر و کارایی حساسیت‌زدایی آئروآلرژنهای رایج نسبت به مواد حساس‌کننده اختصاصی شغلی بیشتر مطالعه و بررسی شده است.

بیماریهای تنفسی ناشی از کار از جمله بیماریهای شایع است که تشخیص زودهنگام آن می‌تواند باعث پیشگیری از شدت یافتن و از کارافتادگی شاغلین شود. بنابراین با انجام معاینات سالیانه طب کار از بروز این بیماریها که باعث خسارات جبران ناپذیری هم به خود فرد شاغل و هم کارفرمایان می شود جلوگیری کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *